Świt Alfred Henryk (1928–1999), inżynier radiotechnik, elektronik, profesor Politechniki Warszawskiej.
Ur. 1 XII w Poznaniu, był synem Henryka, robotnika, i Anieli, ekspedientki.
Podczas okupacji niemieckiej został Ś. w marcu 1941 wywieziony z rodzicami do Konstantynowa pod Łodzią; do lutego 1945 pracował tam przymusowo w niemieckich warsztatach samochodowych. Po powrocie do Wielkopolski uczył się od kwietnia t.r. w gimnazjum i liceum w Środzie Wpol. Od r. 1947 należał do PPR, a w r. 1948 został członkiem PZPR. Po zdaniu matury t.r. podjął studia na Wydz. Elektrycznym Politechn. Łódz. Zaliczył pierwszy rok i przeniósł się na Oddz. Telekomunikacji Wydz. Elektrycznego Politechn. Warsz.; w r. 1952 otrzymał tam dyplom inżyniera łączności w zakresie radiotechniki. Podjął pracę w Zakładach Radiowych im. Marcina Kasprzaka w Warszawie, ale jeszcze t.r. wrócił na Politechn. Warsz.; został asystentem przy Katedrze Radiotechniki u Janusza Groszkowskiego, gdzie w r. 1956 uzyskał dyplom magistra inżyniera i prowadził od t.r. wykłady z zakresu przyrządów półprzewodnikowych. Był redaktorem skryptu „Podstawy elektroniki. Materiały do zajęć laboratoryjnych” (W. 1962), a z Janem Hennelem opublikował pracę Zarys lamp elektronowych (W. 1962 II, wyd. 2, W. 1964 II). Dn. 25 VI 1963 uzyskał stopień doktora nauk technicznych na podstawie dysertacji Półprzewodnikowy przetwornik promieniowania podczerwonego na widzialne, napisanej pod kierunkiem Groszkowskiego. Habilitował się 11 I 1966 na podstawie rozprawy Pomiary efektywnej długości dyfuzji nośników mniejszościowych w cienkich płytkach półprzewodnikowych (W. 1965). W maju 1966 otrzymał stanowisko docenta i został kierownikiem Zakł. Przyrządów Półprzewodnikowych w Katedrze Przyrządów Elektronowych; w r. 1968 objął kierownictwo Katedry Elektroniki Ciała Stałego. Równocześnie pełnił funkcje prodziekana (1966–9) i dziekana (1969–70) Wydz. Elektroniki. Dn. 12 V 1970 otrzymał tytuł profesora nadzwycz. i po reorganizacji uczelni (likwidacja katedr i powołanie instytutów) był współorganizatorem i dyrektorem utworzonego w r. 1970 Inst. Technologii Elektronowej. W l. 1970–3 sprawował też funkcję prorektora ds. ogólnych Politechn. Warsz. Dn. 5 II 1976 otrzymał tytuł profesora zwycz. Pozostając kierownikiem Zakł. Mikroelektroniki, przekazał w r. 1978 dyrekcję Instytutu Wiesławowi Wolińskiemu, a sam objął stanowisko prorektora ds. nauki. Następnie przez trzy miesiące (29 I – 23 IV 1981) pełnił obowiązki rektora uczelni.
Główne kierunki działalności naukowej Ś-a dotyczyły badań i pomiarów podstawowych parametrów materiałów półprzewodnikowych. Ś. zorganizował specjalne laboratorium do pomiarów półprzewodnikowych przyrządów fotoelektrycznych, a opierając się na przeprowadzonych tam badaniach określił strukturę detektora podczerwieni typu PbTe – oryginalny, opisany w pracy doktorskiej, półprzewodnikowy przetwornik zmieniający promieniowanie podczerwone na widzialne – po czym na jego podstawie opracował dwuwarstwowy półprzewodnikowy przetwornik obrazu, typu noktowizora. Następnie zajął się wyjaśnianiem i analitycznym opisem zjawisk transportu nośników w cienkich płytkach półprzewodnikowych; podał, wykorzystywane potem przez innych badaczy, dwie metody pomiaru długości drogi dyfuzji w cienkich płytkach półprzewodnikowych oraz metodę pomiaru czasu życia nadmiarowych nośników ładunku, umożliwiającą równoczesne badanie ambipolarnego współczynnika dyfuzji tych nośników. Prowadząc badania nad właściwościami tranzystorów, zwłaszcza nad zjawiskami przebicia wtórnego w tranzystorach bipolarnych, opracował przyrząd do badań bipolarnych tranzystorów mocy, który znalazł zastosowanie w przemyśle. Podał też metody projektowania tranzystora, uznane za prekursorskie wobec późniejszych projektów półprzewodnikowych układów scalonych. Był autorem kilkakrotnie wznawianego podręcznika Przyrządy półprzewodnikowe (W. 1968, W. 1969, od wyd. 3 we współautorstwie z Jerzym Pułtorakiem, W. 1976, wyd. 4, W. 1979) oraz redaktorem skryptu „Laboratorium przyrządów półprzewodnikowych” (W. 1971). Ponadto z Wiesławem Kuźmiczem i Stanisławem Paszczyńskim ogłosił pracę Badania mechanizmów wpływających na wartość współczynnika wzmocnienia prądowego tranzystorów planarnych (W. 1973). Ogółem opublikował ponad 50 prac dotyczących elektroniki półprzewodnikowej i mikroelektroniki, przeważnie w języku angielskim, m.in. na łamach „Bulletin de l’Academie Polonaise des Sciences”, „Solid-State Electronics” i „Electron Technology”. Za działalność naukową i organizacyjną został wyróżniony Nagrodą Wydz. IV Nauk Technicznych PAN (1965) oraz ośmiokrotnie nagrodami ministra nauki, szkolnictwa wyższego i techniki (1963, 1965, 1967, 1969 – dwukrotnie, 1973, 1976, 1979).
Od r. 1969 działał Ś. w PAN jako członek Komitetu Elektroniki i Telekomunikacji, w którym pełnił funkcję zastępcy przewodniczącego (1972–4), a następnie przewodniczącego (1974–81 i od r. 1986). Był członkiem korespondentem (1976) i członkiem rzeczywistym (1989) PAN. Ponadto wchodził w skład Komitetu Badań Kosmicznych PAN (od r. 1978), był także członkiem rad naukowych Inst. Biocybernetyki i Inżynierii Biomedycznej oraz Inst. Podstaw Informatyki PAN. Przez premiera został powołany na członka: Rady Normalizacyjnej przy Komitecie Normalizacji i Miar (1972), Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej ds. Kadr Naukowych (1973), Komitetu Nagród Państwowych (zasiadał w nim w l. 1975–87) oraz Komitetu ds. Nauki i Postępu Technicznego (1985). Ponadto przewodniczył Radzie Naukowo-Technicznej ds. Radia i Telewizji oraz Radzie Naukowej Inst. Technologii Elektronowej Naukowo-Produkcyjnego Centrum Półprzewodników w Warszawie. Od r. 1970 należał do Stow. Elektryków Polskich, w którym pełnił funkcję wiceprezesa (1972–5) i równocześnie od r. 1972 wchodził w skład rady programowej wydawanego przez Stowarzyszenie miesięcznika „Elektronika”. Był też członkiem International Electrical and Electronics Engineers (jako senior member).
Na Politechn. Warsz. został Ś. w r. 1984 ponownie dyrektorem Inst. Technologii Elektronowej; zrezygnował wtedy z kierownictwa Zakł. Mikroelektroniki. Pod kierunkiem Ś-a wykonano ponad sto prac magisterskich, był on też promotorem jedenastu przewodów doktorskich. Stworzył liczącą się szkołę naukową elektroniki półprzewodnikowej i mikroelektroniki. W l. 1987–90 pełnił funkcję sekretarza Wydz. IV Nauk Technicznych PAN. Członkiem PZPR był do jej rozwiązania w r. 1990. Mimo postępującej choroby, objął w r. 1996 przewodnictwo rady programowej „Kwartalnika Elektroniki i Telekomunikacji”. Zmarł 15 IV 1999 w Warszawie, został pochowany 23 IV na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kw. A/3 «3/19»). Był odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim (1973) i Krzyżem Komandorskim (1980) Orderu Odrodzenia Polski, Orderem Sztandaru Pracy II kl. (1988), Srebrnym Krzyżem Zasługi (1970), medalami: Brązowym (1973), Srebrnym (1976) i Złotym (1986) «Za zasługi dla obronności kraju» oraz Medalem KEN (1977).
Ś. był dwukrotnie żonaty. W zawartym w r. 1952 małżeństwie z Hanną z domu Kucharek (1926–1999), lekarzem medycyny, miał syna Karola. Po rozwodzie ożenił się z Teresą Marią Skibką (zm. 1994).
Bibliogr. Warszawy, VIII; Członkowie Polskiej Akademii Nauk. Informator, Wr. 1984 (fot.); Jankowerny W., Jasińska M., Bibliografia publikacji pracowników Politechniki Warszawskiej 1915–1965, W. 1972; Katalog rozpraw doktorskich i habilitacyjnych 1963, W.–P. 1964 s. 314; toż 1966, W.–P. 1967 s. 396–7; Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny. Edycja 1, W. 1984; toż, Edycja 3, W. 1999; Śródka A., Uczeni polscy XIX–XX stulecia, W. 2002 V Supl. (fot.); Who’s Who in Science in Europe, Guernsey 1972 IV; Wykaz profesorów Politechniki Warszawskiej zmarłych w latach 1988–2000, Oprac. A. Liczbiński, W. 2000; – Jakubowski A., Gromek J., Profesor Alfred Świt w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, „Elektronika” R. 39: 1998 nr 12 s. 37 (fot.); 75 lat Stowarzyszenia Elektryków Polskich 1919–1994, Red. T. Skarzyński, W. 1994; – „Nauka Pol.” R. 25: 1977 nr 7 s. 112–13; – Nekrologi i wspomnienia pośmiertne z r. 1999: „Gaz. Wyborcza” nr 94, „Nauka” nr 3 s. 246–50 (W. Woliński), „Rzeczpospolita” nr 90–92, „Życie Warszawy” nr 90, 92; – Arch. Politechn. Warsz. w W.: nr akt 9614, sygn. akt 657/55 (teczka osobowa).
Stanisław Tadeusz Sroka